Maduong' - Kidieny mar Kalsium Daihaidrojen Fosfet: Adier - Olosi mondo oyud duoko maberie moloyo
Kuonde madongo mag tiyo gi
E tich mar loso chiemo mag le, ng’at ma nigi ng’ol en gik ma dwarore ahinya. Otiyo kaka gik ma nigi calcium kod phosphorus, ma gin gik ariyo ma dwarore ahinya e dongruok maber mar le, winy madongo, kod gik ma dongo e pi. Calcium en gima duong' e loso mar fuonde, loso leche, kod loso mar remo, to phosphorus to dwarore e loso teko, loso mar omni mag sel, kod dongruok mar choke kod lak motegno. Ka waketo gik ma watiyogo e loso chiemo mag le, jopur nyalo medo ngima duto, nyalo mar le mag dongo, kod nyalo mar nyuolo nyithindo. Okony e geng’o bedo gi ng’ol mag mineral, odwoko piny nyalo mar bedo gi tuwo mag ring’o, kendo odwoko piny kaka chiemo nyalo lokore, ma bang’e miyo ng’ato bedo gi ring’o maber - ma nigi ng’injo, chak, kod tong’.
E weche mag chiemo, ng’ato nigi tich maduong’ ahinya. Otiyogo ahinya kaka gik ma miyo ng’ato bedo gi ng’injo e gik ma itiyogo e loso mkate kaka mkate, kek, kod mkate ma ng’injo. Ka oriw gi soda mar ngano (sodium bicarbonate) e ngano kata ngano, okalo e yor kemikol bang' liet, ma golo muya mar carbon dioxide. Gasno miyo ngano kata ngano ng’injo, ma miyo ngano bedo mayot, mayom, kendo ma nigi ng’injo maber. Kaachiel gi mago, onyalo tiyo kaka gik ma rito chiemo e yore moko, kendo konyo e medo kinde ma chiemo moko nyalo bedogo kuom geng’o dongruok mar gik ma nyalo ketho chiemo - ma kelo gik matindo tindo. Tiyo gi chiemo oket chike matek mondo ochop chike matek mag rito gik moko kod bedo gi gik mabeyo, mondo gine ni en gima ber ka ng’ato chamo kendo ok oketh ber mar chiemo ma nigi gik ma konyo ringruok.
E sekta mar pur, kalsium dihadrojen fosfet itiyogo kaka fosfora - ma nigi lum mang’eny. Fosfor en achiel kuom gik madongo madwarore e dongruok mar yien, kendo en gi tich maduong’ ahinya e yore mopogre opogre mag del, moriwo nyaka fotosintesis, oro teko, kod dongruok mar midhi. 10:10, 11. 10 Gik ma watiyogo miyo yien bedo gi fosfor ma nyalo yudore mayot, ma konyo yien mondo obed gi ng’injo motegno, yien odongo mapiyo, kendo miyo yien bedo gi maua kod olembe mabeyo. Inyalo tiyo kode e cham mathoth, kaka olembe, alode, cham, kod yien ma itiyogo e loso gik moko, kendo owinjore gi lowo mopogore opogore. Ka omedo ng’injo mar lowo kod bedo gi gik ma konyo e ringruok, mano konyo jopur mondo omed ng’injo kendo ober ng’injo mar chamgi.
E tich mar loso pi, inyalo ti gi yath ma nigi ng’injo mar pi mondo ilok pH mar pi kendo mondo igol gik moko ma ok ler. Onyalo tiyo kaka gik ma geng’o pi, kendo konyo e rito pH ma ok ng’ich e sistem mag pi. Mano en gima duong’ mondo ogeng’ ng’injo e paipi kod gik mamoko ma itiyogo e rito pi, kaachiel gi neno ni yore mamoko mag rito pi tiyo maber. Bende, onyalo loso gi ion moko mag chuma ma ni e pi, kaka chuma kod mangan, mondo olos gik ma ok nyal ng’injo ma inyalo golo mayot kokalo kuom ng’injo, ma miyo pi bedo maber.
Gik ma oler
| Nying gimoro | Kalsium daihadrojen fosfet | |||||||||
| Fomula mar kemikol | Ca (H2PO4) | |||||||||
| Kilo mar Molekyule | 234,05 g/mol | |||||||||
| Chal mar gimoro | Pada marachar ma chal gi kristal | |||||||||
| Kama ng'injo | 109°C | |||||||||
| Pek | 2.220 g/sentimita3 | |||||||||
| CAS OK | 7758 - 23 - 8 | |||||||||
| Kod mar HS | 28352200 | |||||||||
| EINECS OKO | 231 - 837 - 1 | |||||||||
| Tich mare | Tiyogo kaka lum, gino mamedo chiemo, gino mamedo chiemo, kod mamoko | |||||||||
Oboke mar Rieko Ber
| Nying gimoro | Kalsium daihadrojen fosfet | ||||||
| GIMORO | NENGO MAR TEMO (%) | ||||||
| Gik mantie (Ca) | 15.9-17.7 | ||||||
| Chilo (Pb), ≤ | 0.0002 | ||||||
| Arsenik (Kaka), ≤ | 0.0003 | ||||||
| Chuma mapek (Pb), ≤ | 0.001 | ||||||
| Fluorin (F), ≤ | 0.0025 | ||||||
| Luch (60°C kuom seche adek),≤ | 1.0 | ||||||
| Otem ler | Karbonet Otem | ||||||
| Karbonet | Otem | ||||||
| Asid ma nono kod chumbi ma luwo bang’e | Ne okalo penj | ||||||
E yo machuok
Gik ma watiyogo ma nigi rang’iny mamalo, iketo e kontena ma nigi rang’iny mamalo kendo ma ok donjoe yamo mondo kik ng’ato odonj e yamo kendo kik giketh kemikol e kinde ma iketoe, iterogi, kendo itiyo kodgi. Batch ka batch itemo maber kokalo kuom yore matut mag rito ber mar gik moko, moriwo nyaka ng’iyo ler mar gik moko, temo gik ma kemikol oting’o, kod ng’iyo kaka gik moko tiyo. Kaka oromo kendo okalo chike mag piny mangima mag rito gik moko kod arita, osemiyo jonyiewgi e piny mangima oyie kode. Kata bed ni in e ng’wech mar chiemo mar le, chiemo, pur, kata ng’wech mar loso pi, ng’wech marwa mar ng’wech ma nigi rang’iny mamalo en yo maber moloyo mar chopo dwaro mari makende. Ochiwo yo ma nigi ng’eyo ma malo, ma nyalo geno, kendo ma nyalo tiyo e yoo mang’eny ma biro konyo e timo maber e tijni kendo e loso gik ma itiyogo.